زمین به ابر قاره بزرگ تبدیل میشود!
زمینشناسان میگویند حدود ۲۰۰ میلیون سال دیگر زمین احتمالاً میزبان یک ابرقاره عظیم خواهد بود.
پانگهآ، ابرقارهای که در گذشته دور همه قارههای امروزی را در قالب یک خشکی واحد به هم متصل کرده بود، حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش از هم گسست. اکنون دانشمندان معتقدند که چرخه زمینساختی ممکن است دوباره به تشکیل یک ابرقاره جدید منجر شود.
بر اساس مقالهای پژوهشی در نشریه Geological Magazine، چهار سناریوی اصلی درباره چگونگی شکلگیری این ابرقاره مطرح شده است.
در سناریوی نخست، فرض میشود اقیانوس اطلس همچنان گسترش یابد و اقیانوس آرام به تدریج بسته شود. اقیانوس آرام دارای نواحی فرورانش فراوان است؛ مناطقی که در آنها صفحات اقیانوسی به زیر صفحات قارهای فرو میروند و به درون گوشته زمین کشیده میشوند. به همین دلیل حدود ۸۰ درصد زمینلرزههای بزرگ در حاشیه این اقیانوس و در محدوده موسوم به «کمربند آتش» رخ میدهد.
در نتیجه این روند، قارههای امریکا از اروپا و افریقا دورتر شده و در نهایت با جنوبگان که به سمت شمال حرکت میکند برخورد خواهند کرد. سپس این مجموعه با افریقا، اروپا و آسیا که پیشتر به هم فشرده شدهاند، یکی میشود. در همین زمان، استرالیا نیز به آسیای شرقی متصل خواهد شد. نتیجه این فرایند شکلگیری ابرقارهای به نام Novopangea خواهد بود؛ به معنای «پانگهآی نو».
در سناریوی دوم که Pangea Proxima نام دارد، اقیانوسهای اطلس و هند همچنان گسترش مییابند تا زمانی که نواحی فرورانش جدید قارهها را دوباره به سمت یکدیگر بکشند. در نهایت، برخورد میان اوراسیا و سایر قارهها یک خشکی بزرگ و نسبتاً حلقهایشکل ایجاد میکند که در مرکز آن یک حوضه اقیانوسی کوچک قرار دارد.
اما اگر هر دو اقیانوس آرام و اطلس که به ترتیب حدود ۲۰۰ و ۱۸۰ میلیون سال قدمت دارند بسته شوند، ابرقارهای با نام Aurica شکل خواهد گرفت؛ نامی ترکیبی از Australia و America.
در سناریوی چهارم که Amasia نام دارد، فرض میشود اقیانوسهای اطلس و آرام باز بمانند اما اقیانوس منجمد شمالی بسته شود. در این حالت، بیشتر قارهها به سمت شمال حرکت کرده و در نزدیکی قطب شمال جمع میشوند و تنها جنوبگان در نیمکره جنوبی باقی میماند. در این وضعیت، یک اقیانوس عظیم پیرامون قطب شمال شکل میگیرد.
دانشمندان میگویند یکی از عدمقطعیتهای مهم، انتشار دیاکسیدکربن ناشی از فعالیتهای آتشفشانی پس از تشکیل ابرقاره است. این عامل میتواند اقلیم زمین را بهشدت تغییر دهد.
اگر سناریوی Amasia رخ دهد و خشکیها در اطراف قطبها متمرکز شوند، اختلال در گردش عمیق اقیانوسی ممکن است باعث شود قطبها بسیار سردتر شده و تقریباً در تمام طول سال پوشیده از یخ باشند. چنین شرایطی میتواند بیشتر حیات خشکی را از بین ببرد و تنها حیات دریایی باقی بماند.
در مقابل، ابرقاره Aurica احتمالاً در نزدیکی خط استوا قرار خواهد گرفت و ممکن است زمینی گرمتر و خشکتر از امروز ایجاد کند؛ محیطی که حتی میتواند شرایط متفاوتی برای حیات و اقلیم سیاره فراهم سازد.
