استرس مزمن؛ تهدید پنهان برای قلب، مغز و سیستم ایمنی
پزشکان هشدار میدهند که استرس اگر به شکل طولانیمدت ادامه یابد، میتواند عملکرد طبیعی بدن را مختل کرده و خطر ابتلا به بیماریهای مختلف از جمله مشکلات قلبی، ضعف سیستم ایمنی و اختلالات روانی را افزایش دهد.
به گزارش خبرگزاری سریع؛ استرس بخشی طبیعی از زندگی انسان است و در بسیاری موارد به بدن کمک میکند تا در برابر خطر واکنش سریع نشان دهد. اما زمانی که این حالت به شکل طولانیمدت ادامه پیدا کند، میتواند سلامت جسم و روان را با چالشهای جدی مواجه سازد.
بر اساس گزارشی که وبگاه گاردین منتشر کرده است، هنگام بروز استرس، بدن ابتدا هورمون آدرنالین ترشح میکند. این هورمون باعث افزایش ضربان قلب، بالا رفتن فشار خون و تندتر شدن تنفس میشود؛ واکنشی که در علم پزشکی به جنگ یا گریز معروف است و بدن را برای مقابله با تهدید آماده میکند.
حدود نیم ساعت بعد، هورمون کورتیزول که به هورمون استرس شناخته میشود نیز در بدن افزایش مییابد. این هورمون با تنظیم فشار خون و بالا بردن سطح قند خون، انرژی لازم برای واکنش به شرایط استرسزا را فراهم میکند.
با این حال، مشکل زمانی ایجاد میشود که این وضعیت برای مدت طولانی ادامه یابد. در چنین حالتی بدن بخش زیادی از منابع خود را صرف مقابله با استرس میکند و در نتیجه عملکرد سیستم ایمنی، دستگاه گوارش و روند ترمیم بافتها دچار اختلال میشود.
به گفته متخصصان، استرس مزمن میتواند سیستم ایمنی بدن را تضعیف کند، خطر ابتلا به عفونتها را افزایش دهد، روند بهبود زخمها را کند سازد و حتی اثربخشی واکسنها را کاهش دهد. افزون بر این، تحقیقات نشان میدهد که این نوع استرس با افزایش احتمال ابتلا به چاقی، افسردگی و حتی بیماری آلزایمر نیز مرتبط است.
کارشناسان روانشناسی میگویند استرس طولانیمدت گاهی وارد یک چرخه معیوب میشود. برای نمونه، وقتی فرد دچار تپش قلب یا تغییرات جسمی ناشی از استرس میشود، ممکن است این علائم را نشانه خطر تلقی کند و همین نگرانی، استرس را بیشتر کند. در چنین شرایطی قدرت تصمیمگیری و تحلیل منطقی نیز کاهش مییابد.
برخی افراد بیشتر در معرض آسیبهای ناشی از استرس مزمن قرار دارند. افراد سالمند به دلیل ضعف نسبی سیستم ایمنی و همچنین کسانی که در گذشته تجربههای آسیبزا داشتهاند، معمولاً حساسیت بیشتری نسبت به فشارهای روانی نشان میدهند.
متخصصان برای مدیریت استرس چند راهکار ساده را پیشنهاد میکنند. تنفس آهسته و عمیق میتواند به مغز پیام آرامش ارسال کند و سطح تنش را کاهش دهد. همچنین انجام فعالیتهای بدنی منظم به تخلیه آدرنالین اضافی و بهبود وضعیت روحی کمک میکند.
در مواردی که استرس برای مدت طولانی ادامه داشته باشد، استفاده از روشهای درمانی مانند درمان شناختی–رفتاری (CBT) برای اصلاح الگوهای فکری منفی و نیز تمرینهای ذهنآگاهی میتواند مؤثر باشد.
کارشناسان تأکید میکنند اگر فرد در بیشتر روزها احساس استرس شدید داشته باشد یا این وضعیت زندگی روزمره او را مختل کند، بهتر است از متخصصان سلامت روان کمک بگیرد.
