بودای افغانستان؛ از شکوهِ صخرهها تا غبارِ انفجار
بودیسم یکی از کهنترین ادیان آسیاست که نمادهای عظیم آن در افغانستان، در طول قرنها با آسیبهای پیاپی مواجه شد و سرانجام در سال ۲۰۰۱ بهطور کامل تخریب گردید. با این وجود، احتمال میرود هنوز برخی از آثار کوچکتر این آیین در نقاط دورافتاده کوهستانی این کشور باقی مانده باشد.
به گزارش خبرگزاری سریع؛ بودیسم یا آیین بودا، یکی از کهنترین ادیان تاریخ بشری در هند و آسیا است. وجود معابد و عبادتگاههای بسیار قدیمی برای تکریم بودا، مهر تأییدی بر باستانی بودن این آیین میزند.
از قضا، یکی از کهنترین مجسمههای سهگانه بودا در میان افغانستان بنا شده بود. این بودای اصیل که تمدن کهن و فرهنگ غنی افغانستان را یادآوری میکرد، در طراحی جزئیات بسیاری داشت؛ از تراشیدن پیکرها در دل کوه گرفته تا رنگآمیزی طلایی و تزئینات سنگی درخشان که در سفرنامه راهب چینی، «هوانتسانگ»، دربارهشان نگارش شده بود.
این راهب قرن هفتمی، مجسمه عظیم و باشکوه بودا را با صورتی بشاش و زنده روایت میکند که از محبوبترین پرستشگاهها برای پیروانش بوده است. اما متأسفانه ورق برگشت و زمانه روی نازیبای خود را به این مجسمه تاریخی نشان داد. در ابتدای قرن نهم، در پی یک آشوب مذهبی، حاکمان وقت تصمیم به مخالفت با نمادهای مذهبی بودایی در این منطقه گرفتند. هجدهمین فرمانروای مغول و نادرشاه افشار بارها عزم خود را برای نابودی این بنا نشان دادند که عظمت بودا اجازه آسیب جدی به او را نداد و تنها بخشهایی از این سازه غولپیکر صدمه دید.
در نهایت، عبدالرحمنخان توانست چهره این مجسمه سنگی را که سفیر تمدن و قدمت افغانستان بود، تخریب کند. اما قرار نبود رنج «بودای بیچهره» در اینجا تمام شود؛ بالاخره در سال ۲۰۰۱، با سست کردن پایهها توسط مواد منفجره، این اثر به قطعات کوچکتر تقسیم و در نهایت نابود شد. اگرچه میگویند هنوز چند بودای کوچک در این منطقه، به دلیل پنهان بودن در دل کوه یا غارهای اطراف (طبق رسم بوداییان که پرستشگاههایشان را در دل کوه بنا میکردند) و عدم دسترسی آسان به آنها، توانستهاند از دست انسانها جان سالم به در ببرند.
