ماهرنگ بلوچ: روند رسیدگی به پرونده رهبران بلوچستان پاکستان شفاف نیست

به گزارش خبرگزاری سریع؛ ماهرنگ بلوچ، رهبر کمیته همبستگی بلوچ‌های پاکستان، با انتقاد از نحوه رسیدگی به پرونده خود و دیگر اعضای این جنبش، گفته است برگزاری جلسات در زندان، محدودیت دسترسی رسانه‌ها و ناظران مستقل و اعتراض‌ها درباره بی‌طرفی قاضی، حق برخورداری از محاکمه عادلانه را با پرسش روبه‌رو کرده است.

ماهرنگ بلوچ، رهبر کمیته همبستگی بلوچ‌های پاکستان (BYC)، و تیم حقوقی او از نحوه رسیدگی قضایی به پرونده وی و شماری از رهبران این جنبش انتقاد کرده و گفته‌اند که روند برگزاری جلسات در داخل زندان و محدودشدن دسترسی رسانه‌ها و ناظران مستقل، شفافیت و بی‌طرفی محاکمه را زیر پرسش برده است.
بر اساس گزارش‌های رسانه‌های بلوچ و سازمان عفو بین‌الملل، ماهرنگ بلوچ، بی‌برگ زهری، بی‌بو بلوچ، صبغت‌الله شاه‌جی و گلزادی بلوچ از جمله فعالانی هستند که در زندان هده کویته نگهداری شده‌اند. عفو بین‌الملل در ۱۶ مارچ ۲۰۲۶ اعلام کرد که این فعالان با رد درخواست‌های وثیقه، با محاکمه در داخل زندان و بدون دسترسی رسانه‌ها یا ناظران مستقل روبه‌رو هستند.
رهبران BYC در مارچ ۲۰۲۶ نیز در نامه‌ای به شورای وکلای بلوچستان، نسبت به بی‌طرفی قاضی رسیدگی‌کننده اعتراض کردند. آنان گفته بودند که برخی اظهارات و دستورهای صادرشده در جریان جلسات، اعتمادشان به روند قضایی را از بین برده و خواستار انتقال پرونده‌ها به یک دادگاه بی‌طرف شده‌اند.
در جون ۲۰۲۶، ماهرنگ بلوچ و شماری دیگر از رهبران BYC در داخل زندان هده دست به تحصن زدند و خواستار پایان روندی شدند که آن را محاکمه بی‌چهره می‌خواندند. آنان خواستار برگزاری جلسات در دادگاه علنی و دسترسی به وکلای منتخب و خانواده‌های خود بودند. گزارش‌ها همچنین حاکی از آن بود که خانواده‌های برخی زندانیان نیز در بیرون زندان هده در اعتراض به روند رسیدگی تجمع کردند.
در ۲۲ جون ۲۰۲۶، دادگاه مبارزه با تروریسم کویته ماهرنگ بلوچ و صبغت‌الله شاه‌جی را در پرونده مربوط به کشته‌شدن یک نیروی سپاه مرزی پاکستان در جریان اعتراضات سال ۲۰۲۴ در گوادر، به حبس ابد محکوم کرد. بر اساس گزارش‌های پاکستانی، دادگاه آنان را در پرونده‌ای مرتبط با قتل و اتهام‌های تروریستی مجرم شناخت.
BYC و وکلای ماهرنگ بلوچ این حکم را رد کرده و روند رسیدگی را ناعادلانه توصیف کردند. در مقابل، مقام‌های بلوچستان از حکم دفاع کردند و آن را اجرای عدالت در پرونده کشته‌شدن نیروی امنیتی دانستند.
پس از صدور حکم، ماهرنگ بلوچ علیه محکومیت خود به دادگاه عالی بلوچستان مراجعه کرد. این دادگاه در ۱۶ جولای ۲۰۲۶ درخواست او را برای رسیدگی منظم پذیرفت و به طرف‌های پرونده دستور داد پاسخ‌های خود را ارائه کنند. با پذیرش درخواست برای رسیدگی، حکم حبس ابد تا زمان تصمیم بعدی دادگاه همچنان به قوت خود باقی است.
در تازه‌ترین تحول، BYC در سپتمبر ۲۰۲۶ درباره پرونده گلزادی بلوچ، یکی دیگر از اعضای بازداشت‌شده این جنبش، قاضی پرونده را به جانبداری و نقض حق دفاع متهم کرد. این گروه گفته است که جلسه‌ای در ۷ سپتمبر، با وجود اعتصاب وکلای دادگستری و در غیاب وکیل مدافع گلزادی بلوچ برگزار شده و یک شاهد نیز بدون حضور نماینده دفاع مورد بازجویی متقابل قرار گرفته است. BYC همچنین مدعی شده که قاضی در چند مورد از فشار بر خود و احتمال صدور حکم حبس ابد یا اعدام سخن گفته است. این ادعاها از سوی BYC مطرح شده و در گزارش موجود، پاسخ رسمی دادگاه یا مقام‌های پاکستانی به آن ارائه نشده است.

ماهرنگ بلوچ از چهره‌های برجسته جنبش حقوق بلوچ‌ها و رهبر کمیته همبستگی بلوچ‌ها است؛ جنبشی که علیه ناپدیدشدن‌های اجباری، بازداشت فعالان و سیاست‌های دولت پاکستان در بلوچستان اعتراض کرده است.
ماهرنگ بلوچ و شماری از رهبران BYC از مارچ ۲۰۲۵ در بازداشت به سر می‌برند و با پرونده‌های متعدد قضایی مواجه‌اند. روند رسیدگی به برخی پرونده‌ها از دادگاه‌های معمول به جلسات داخل زندان و سپس به شیوه‌هایی از جمله ویدیولینک منتقل شد؛ روندی که BYC و سازمان‌های حقوق‌بشری آن را مغایر با اصول دادرسی عادلانه دانسته‌اند.
پرونده اصلی که به صدور حکم حبس ابد برای ماهرنگ بلوچ و صبغت‌الله شاه‌جی انجامید، به اعتراضات بلوچ راجی ماچی در گوادر در جولای ۲۰۲۴ مربوط است. دادستانی پاکستان آنان را به تحریک تجمع‌کنندگان و ارتباط با خشونتی متهم کرد که در جریان آن یک نیروی سپاه مرزی کشته شد؛ ماهرنگ بلوچ و BYC این اتهام‌ها را رد کرده‌اند.