کابل میزبان نشست اندیشکدههای منطقه؛ متقی از تقویت دیپلماسی علمی سخن گفت
وزیر امور خارجه، در نشستی با حضور رؤسا و پژوهشگران مراکز مطالعات استراتیژیک کشورهای آسیای مرکزی و آذربایجان در کابل، بر گسترش همکاریهای علمی و تحقیقاتی، تدوین نقشهراه مشترک و تقویت اتصال منطقهای تأکید کرد و گفت همکاری میان اتاقهای فکر میتواند به تصمیمگیریهای مؤثرتر و شکلگیری روایت بومی برای آینده منطقه کمک کند.
به گزارش خبرگزاری سریع؛ نشستی با حضور رؤسا، پژوهشگران و سیاستمداران مراکز مطالعات استراتیژیک افغانستان و کشورهای آسیای مرکزی و جمهوری آذربایجان، امروز در کابل برگزار شد. این نشست به ابتکار مرکز مطالعات استراتیژیک وزارت امور خارجه برگزار شده و در آن نمایندگانی از مراکز مطالعاتی وابسته به دفاتر ریاستجمهوری ازبیکستان، ترکمنستان، قزاقستان، قرغیزستان، تاجیکستان و آذربایجان حضور داشتند.
امیرخان متقی، وزیر امور خارجه، در سخنرانی خود ابراز امیدواری کرد که این نشست بتواند زمینههای همکاری علمی، تحقیقی و فکری میان نهادهای مطالعاتی منطقه را تقویت کرده و طرحها و پیشنهادهای عملی را برای تصمیمگیرندگان دولتی فراهم سازد.
او با اشاره به تحولات نظام بینالملل گفت جهان در مرحله حساسی از تغییرات قرار دارد؛ مرحلهای که در آن روایتهای مختلف از نظم جهانی شکل گرفته و در عین حال تلاشها برای همکاریهای چندجانبه نیز افزایش یافته است. به گفته متقی، در چنین شرایطی روابط افغانستان با کشورهای آسیای مرکزی و آذربایجان بر پایه رویکرد عملگرایانه و فرصتمحور گسترش یافته و فرصتهای تازهای برای همکاریهای منطقهای ایجاد شده است.
وزیر امور خارجه افغانستان تأکید کرد که برای شکلگیری تصمیمگیریهای مؤثر و تدوین روایتهای بومی درباره آینده منطقه، لازم است مراکز تحقیقاتی و اندیشکدههای منطقه با همکاری یکدیگر نقشهراه جامع و عملی برای توسعه همکاریها در حوزههای مختلف طراحی کنند.
او همچنین به چالشهای مشترک منطقه از جمله تغییرات اقلیمی، کمآبی و آلودگی هوا اشاره کرد و گفت این تهدیدها مرزهای سیاسی را نمیشناسند و مراکز تحقیقاتی میتوانند با ارائه تحلیلهای علمی و دادههای دقیق، راهکارهای مشترکی برای مدیریت این بحرانها در اختیار دولتها قرار دهند.
متقی در بخش دیگری از سخنانش به پیامدهای جنگها و تنشهای منطقهای اشاره کرد و افزود این تحولات بر زنجیرههای اقتصادی، رفتوآمدها و امنیت غذایی و انرژی تأثیر گذاشته است. به گفته او، مراکز مطالعاتی میتوانند با ارائه راهکارهای علمی و عملی به تقویت دیپلماسی منطقهای و مدیریت چالشها کمک کنند.
وزیر خارجه همچنین بر اهمیت نقش افغانستان به عنوان پل ارتباطی میان آسیای مرکزی و آسیای جنوبی تأکید کرد و گفت پروژههای بزرگ منطقهای مانند کاسا-۱۰۰۰، تاپی، تاپ، راه لاجورد و پروژه خط آهن افغان–ترانس نیازمند مطالعات اقتصادی و تحقیقی دقیق هستند تا منافع مشترک آنها برای کشورهای منطقه روشنتر شود و اعتماد متقابل تقویت گردد.
متقی تأکید کرد که فرصتها و چالشهای مشترک منطقه نیازمند روایتسازی بومی است و پژوهشگران افغانستان و آسیای مرکزی باید خود روایتگر واقعیتها و ظرفیتهای منطقه باشند. به گفته او، این هدف از طریق همکاریهای منظم علمی، تبادل نتایج تحقیقاتی و گسترش ارتباط میان مراکز مطالعاتی تحقق مییابد.
او همچنین به برگزاری نخستین نشست گفتوگوی مشورتی افغانستان و آسیای مرکزی در پنجم اپریل ۲۰۲۶ در کابل اشاره کرد و گفت این نشست چارچوب سیاسی مهمی برای توسعه همکاریهای منطقهای فراهم کرده است، اما اکنون نیاز به ایجاد سازوکارهای تخصصی و تحقیقمحور وجود دارد تا تعهدات سیاسی به برنامههای عملی تبدیل شود.
وزیر امور خارجه همکاری علمی و تحقیقی را یکی از پایدارترین و کمهزینهترین اشکال دیپلماسی میان کشورها دانست و افزود بسیاری از ابتکارات بزرگ سیاسی و اقتصادی در جهان نخست در اتاقهای فکر و مجامع علمی شکل گرفته و سپس به سیاستهای رسمی دولتها تبدیل شدهاند.
او در پایان تأکید کرد که افغانستان با توجه به مشترکات دینی، تمدنی و جغرافیایی با کشورهای آسیای مرکزی، به آیندهای مبتنی بر همکاری، اعتماد متقابل و اتصال منطقهای باور دارد و دستان محققان افغانستان برای همکاری علمی با پژوهشگران منطقه همواره باز است.
