کرزی: افغانستان برای عبور از چهار دهه جنگ به مصالحه ملی نیاز دارد
حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین افغانستان، در گفتوگویی با روزنامه ایتالیایی کوریره دلا سرا بر ضرورت ندامت، مصالحه ملی و همزیستی میان افغانستانیها تأکید کرده و گفته است که مردم افغانستان باید چهار دهه جنگ و خشونت را پشت سر گذاشته و برای ساختن آینده مشترک تلاش کنند.
به گزارش خبرگزاری سریع؛ حامد کرزی گفته است که تلاش میکند وضعیت کنونی افغانستان را نه از منظر جمهوری پیشین و نه از دیدگاه حکومت طالبان، بلکه بر اساس خیر و منفعت ملی بررسی کند. او تأکید کرده است که خواستش همزیستی میان افغانها و تلاش مشترک برای ساختن آینده کشور است.
کرزی در این گفتوگو با اشاره به کشتهشدن برادرش بهدست طالبان گفته است که حتی هنگام خاکسپاری او در سال ۲۰۱۰، طالبان را برادر خطاب کرده بود. به گفته او، همه جریانهای سیاسی و اجتماعی افغانستان، از طالبان گرفته تا مخالفان آنان، به این سرزمین تعلق دارند و دیر یا زود باید در کنار یکدیگر زندگی کنند.
رئیسجمهور پیشین افغانستان درباره تصمیمش برای ماندن در کشور پس از خروج نیروهای امریکایی در سال ۱۴۰۰ گفته است: در زمان سختیها نباید خانه را ترک کرد. او افزوده است که با وجود محدودیتهای موجود، از ماندن در کابل خرسند است و میتواند برای بهترشدن وضعیت کشور تلاش کند.
روزنامه کوریره دلا سرا نوشته است که کرزی از سال ۲۰۲۱ در کابل تحت محدودیت شدید رفتوآمد قرار دارد و نیروهای طالبان هنگام خروج او را همراهی و مسیر رفتوآمدش را کنترل میکنند. بر اساس این گزارش، او در پنج سال گذشته اجازه سفر به ولایتهای دیگر را نداشته و تنها یکبار به دلیل بیماری توانسته از افغانستان خارج شود. این روزنامه افزوده است که برای انجام مصاحبه آنلاین میان کابل و میلان نیز شش ماه انتظار کشیده شده است.
کرزی آموزش دختران را فوریترین هدف خود و میلیونها افغان خوانده و گفته است که دختران باید از دوره ابتدایی تا پوهنتون حق آموزش داشته باشند و زنان نیز بتوانند در جامعه کار کنند. او تأکید کرده است که محدودیتهایی که گاهی با آن روبهرو میشود، در برابر هدف آموزش دختران اهمیت ندارد.
او در پاسخ به این دیدگاه که ممنوعیت آموزش دختران بخشی از هویت طالبان شده است، گفته این دیدگاه را نمیتوان به همه اعضای طالبان نسبت داد و چنین رویکردی با هویت افغانستان سازگار نیست. کرزی برای تأکید بر جایگاه تاریخی زنان و آموزش در افغانستان به شخصیتهایی مانند رابعه بلخی، گوهرشاد بیگم، نازو انا و عایشه درانی اشاره کرده است.
کرزی گفته است افغانستان از نخستین کشورهای مسلمان بود که دختران را برای آموزش به اروپا و ترکیه فرستاد و همچنین از نخستین کشورهایی بود که پوهنتون ایجاد کرد. او از پوهنتون کابل که در سال ۱۹۳۲ تأسیس شد نیز یاد کرده و گفته است که در گذشته شمار زیادی از آموزگاران نظام آموزشی افغانستان را زنان تشکیل میدادند.
رئیسجمهور پیشین افغانستان در بخش دیگری از این مصاحبه درباره طالبان گفته است که ممکن است این گروه خواهان حفظ برخی ساختارهای سنتی جامعه باشد، اما بعید است خواهان ادامه عقبماندگی اقتصادی افغانستان باشد. او بر همین اساس نسبت به آینده ابراز امیدواری کرده و خواستار حرکت کشور به سوی جامعهای با حقوق اجتماعی و سیاسی بیشتر شده است.
کرزی گفته است که تاکنون با هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، دیدار نکرده، اما با شماری از مقامهای این گروه ملاقات داشته است. به گفته او، برخی از این مقامها را از دوران مقاومت در برابر شوروی میشناسد و آنان را افراد معقول توصیف کرده است. کرزی افزوده است که برخی از آنان درباره بازگشایی مکاتب دخترانه دیدگاهی نزدیک به دیدگاه او دارند.
او در ادامه از عملکرد امریکا در افغانستان انتقاد کرده و گفته است بمباران خانهها و روستاها و شلیکهای اشتباهی به نیروهای افغان از جمله اقداماتی بود که نتیجه معکوس داشت. کرزی این اقدامات را غیرقابل قبول دانسته و گفته است که اشتباههای امریکا در افغانستان به افزایش مشکلات کمک کرد.
کرزی همچنین پاکستان را یکی از عوامل سقوط جمهوری افغانستان دانسته و مدعی شده است که اسلامآباد در پشت پرده برای شکست نیروهای امریکایی و جمهوری افغانستان تلاش میکرد. او گفته است امریکا از نقش پاکستان آگاه بود، اما به دلیل وابستگی به مسیرهای اکمالاتی، مستقیماً با اسلامآباد برخورد نکرد.
به گفته کرزی، در همان دورهای که نیروهای امریکایی به دلیل سیاستهای پاکستان کشته میشدند، واشنگتن همچنان میلیاردها دالر به اسلامآباد پرداخت میکرد؛ اقدامی که او آن را غیرمنطقی خوانده است.
کرزی در پاسخ به پرسشی درباره شکست جمهوری افغانستان گفته است: البته جمهوری من شکست خورد. من شکست خوردم. اما افغانستان هنوز پابرجاست و پیروز خواهد شد. او تأکید کرده است که دشواریهای شخصیاش اهمیت چندانی ندارد و گفتوگو میان همه افغانها و ایجاد جامعهای آموزشدیده را برای پیشرفت افغانستان ضروری دانسته است.
حامد کرزی پس از سقوط دور نخست طالبان، ریاست اداره موقت افغانستان را بر عهده گرفت و سپس در پی برگزاری لویهجرگه اضطراری به ریاست دولت انتقالی رسید. او در نخستین انتخابات ریاستجمهوری افغانستان پیروز شد و از سال ۱۳۸۳ تا ۱۳۹۳ ریاستجمهوری کشور را بر عهده داشت. پس از بازگشت طالبان به قدرت در ۲۴ اسد ۱۴۰۰، افغانستان را ترک نکرد و در کابل ماند.
