کشف شگفتانگیز: قلب انسان پس از سکته هم رشد میکند
نتایج یک پژوهش تازه نشان میدهد قلب انسان میتواند پس از حمله قلبی بخشی از سلولهای عضلانی خود را بازسازی کند؛ یافتهای که امیدها برای توسعه درمانهای ترمیمی و کاهش نارسایی قلبی را افزایش داده است.
به گزارش خبرگزاری سریع؛ نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد که قلب انسان توانایی تولید سلولهای عضلانی جدید پس از حمله قلبی را دارد؛ فرآیندی که پیشتر تنها در مطالعات حیوانی، بهویژه در موشها، مشاهده شده بود. این یافته میتواند دیدگاههای قدیمی درباره دائمی بودن آسیبهای قلبی را به چالش بکشد و مسیر تازهای برای درمانهای ترمیمی باز کند.
این تحقیق توسط دانشمندان دانشگاه سیدنی، مؤسسه «برد» (Baird) و شفاخانه سلطنتی پرنس آلفرد انجام شده و نشان میدهد که حتی پس از آسیب ناشی از سکته قلبی، قلب انسان قادر است سلولهای عضلانی جدید تولید کند.
حمله قلبی میتواند تا یکسوم سلولهای عضلانی قلب را از بین ببرد. هرچند میزان بقا در سالهای اخیر افزایش یافته است، اما بسیاری از بیماران در نهایت به نارسایی قلبی مبتلا میشوند؛ وضعیتی که در موارد شدید ممکن است به پیوند قلب نیاز داشته باشد. با این حال، یافتههای جدید نشان میدهد که قلب دارای توانایی طبیعی برای ترمیم خود است.
پژوهشگران تأکید میکنند که این بازسازی بهتنهایی برای بازگرداندن کامل عملکرد قلب کافی نیست، اما میتواند در آینده با روشهای درمانی تقویت شود.
«قلب» توانایی خودترمیمی دارد
داکتر رابرت هیوم، از پژوهشگران این مطالعه، گفت: «پیش از این تصور میکردیم که با مرگ سلولهای قلب پس از حمله قلبی، آن بخش از قلب به طور جبرانناپذیری آسیب میبیند و توانایی پمپاژ خون کاهش مییابد.»
او افزود: «تحقیقات ما نشان میدهد که اگرچه پس از حمله قلبی در بافت قلب زخم ایجاد میشود، اما در عین حال سلولهای عضلانی جدید نیز شکل میگیرند؛ موضوعی که افقهای تازهای برای درمان ایجاد میکند.»
این مطالعه همچنین تأیید میکند که «میتوز کاردیومیوسیتها» یا تقسیم سلولی در عضله قلب انسان پس از حمله قلبی رخ میدهد؛ پدیدهای که پیش از این تنها در مدلهای حیوانی مشاهده شده بود.
بررسی بافت زنده قلب
محققان در این پژوهش نمونههای بافتی بیماران زنده را که تحت عمل جراحی بایپس قرار گرفته بودند، بررسی کردند. نمونهها از بخشهای سالم و آسیبدیده قلب جمعآوری شد و شواهد مستقیمی از بازسازی سلولی ارائه داد.
توانایی بررسی بافت زنده قلب انسان یکی از عوامل کلیدی این کشف بود. دانشمندان از روشی استفاده کردند که امکان نمونهبرداری در حین جراحی و بررسی فعالیت سلولی در زمان واقعی را فراهم میکند.
پروفسور شان لال، از دیگر پژوهشگران این مطالعه، گفت: «هدف نهایی این است که از این یافته برای تولید سلولهای قلبی جدید استفاده کنیم تا بتوان نارسایی قلبی را معکوس کرد. استفاده از بافت زنده قلب انسان باعث میشود دادههای دقیقتر و قابلاعتمادتری برای توسعه درمانهای جدید به دست آوریم.»
به گفته این تیم تحقیقاتی، این رویکرد میتواند به ایجاد مدلی قابل اعتماد برای آزمایش درمانهای بازساختی جدید منجر شود. مطالعات اولیه همچنین پروتئینهایی مرتبط با بازسازی قلب را شناسایی کرده که میتوانند سرنخهایی برای درمانهای آینده در انسان ارائه دهند.
بیماریهای قلبی همچنان یکی از مهمترین عوامل مرگومیر در جهان محسوب میشوند. به عنوان نمونه، این بیماریها حدود ۲۴ درصد از مرگها در استرالیا را تشکیل میدهند. در این کشور حدود ۱۴۴ هزار نفر با نارسایی قلبی زندگی میکنند، در حالی که سالانه تنها حدود ۱۱۵ پیوند قلب انجام میشود.
محققان معتقدند این یافته میتواند درک علمی از آسیبهای قلبی را تغییر دهد و تمرکز پژوهشها را از «آسیب دائمی» به «ترمیم زیستی» معطوف کند. آنها میگویند در صورت موفقیت در تقویت این توانایی طبیعی قلب، میتوان نیاز به پیوند قلب را کاهش داد و نتایج درمانی بیماران مبتلا به حمله قلبی را بهبود بخشید.
نتایج این پژوهش در مجله علمی Circulation Research منتشر شده است.
