از افغانستان تا قله مرجعیت نجف؛ نگاهی به شخصیت آیتالله فیاض
سید عبدالحمید رضوی (مغزاری)، کارشناس امور دینی، در یادداشتی با اشاره به جایگاه علمی حضرت آیتالله العظمی محمد اسحاق فیاض مینویسد:
آیتالله العظمی محمد اسحاق فیاض از برجستهترین مراجع تقلید معاصر جهان تشیع و از چهرههای ممتاز مکتب علمی نجف اشرف به شمار میروند. شخصیت علمی و اجتماعی ایشان نمادی از پیوند میان سنت اصیل اجتهاد شیعی و نیازهای متحول جوامع اسلامی است.
ایشان که از دامان جامعه شیعی افغانستان برخاستهاند، در پرتو تلاشهای علمی و حضور در حوزه علمیه نجف اشرف توانستهاند به عالیترین مراتب علمی دست یابند. بهرهگیری از مکتب فقهی آیتالله العظمی سید ابوالقاسم خویی و استمرار آن سنت اجتهادی، جایگاه ویژهای برای ایشان در تداوم و بازتولید میراث علمی تشیع فراهم کرده است.
به باور این کارشناس امور دینی، دقت در اجتهاد، عمق علمی، استقلال فکری، اعتدال در مواضع و توجه به اخلاق و معنویت از مهمترین ویژگیهای شخصیت علمی آیتالله العظمی فیاض به شمار میرود؛ ویژگیهایی که سبب شده است ایشان در میان علما و مؤمنان از جایگاه ویژهای برخوردار باشند.
رضوی مغزاری در ادامه یادداشت خود میافزاید: از منظر جامعهشناسی دین، آیتالله فیاض را میتوان یکی از مصادیق برجسته اقتدار معنوی و سرمایه نمادین در جهان تشیع دانست؛ شخصیتی که مرجعیت و نفوذ او نه بر پایه قدرت سیاسی، بلکه بر اساس دانش دینی، اعتماد اجتماعی و مقبولیت اخلاقی شکل گرفته است.
به گفته وی، نقش آیتالله فیاض در تربیت نسلهای متعدد از عالمان و مجتهدان، حفظ جایگاه تاریخی حوزه علمیه نجف و صیانت از هویت دینی و فرهنگی جوامع شیعی، بیانگر کارکرد تمدنی مرجعیت در تولید سرمایه فرهنگی و تقویت انسجام اجتماعی در جهان اسلام است.
رضوی مغزاری در پایان تأکید میکند که آیتالله العظمی فیاض نه تنها یک فقیه و مرجع تقلید، بلکه سرمایهای علمی، فرهنگی و هویتی برای جهان اسلام و از استوانههای برجسته مرجعیت معاصر شیعه به شمار میروند و از خداوند متعال برای این فقیه فرزانه و وارسته، حشر با اولیاء و انبیای الهی مسئلت میکند.
