روز جهانی دختر؛ میلیون‌ها دختر افغانستانی همچنان از آموزش محروم‌اند
هم‌زمان با فرارسیدن روز جهانی دختر، دختران افغانستان در حالی با محدودیت‌های گسترده آموزشی و اجتماعی روبه‌رو هستند که بر اساس آمار صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف)، بیش از ۲.۶ میلیون دختر از سال ۲۰۲۱ میلادی تاکنون از ادامه آموزش متوسطه محروم شده‌اند. ادامه این وضعیت، نگرانی‌ها درباره آینده آموزشی، اقتصادی و اجتماعی نسل دختران افغانستان را افزایش داده است.
به گزارش خبرگزاری سریع؛ ۱۱ اکتوبر، روز جهانی دختر، در سراسر جهان به‌منظور برجسته‌ساختن حقوق دختران، حمایت از فرصت‌های برابر و جلب توجه به مشکلاتی گرامی داشته می‌شود که مانع رشد و پیشرفت آنان است. شعار جهانی این روز در سال ۲۰۲۶ بر پایان‌دادن به ازدواج کودکان و سرمایه‌گذاری برای تأمین حقوق دختران تمرکز دارد.
با این حال، این روز برای دختران افغانستان در شرایطی فرامی‌رسد که محدودیت‌های وضع‌شده، دسترسی آنان به آموزش و فرصت‌های آینده را به‌شدت متأثر ساخته است.
محرومیت میلیون‌ها دختر از آموزش
بر اساس گزارش یونیسف که در ۱۴ اگست ۲۰۲۶ منتشر شد، بیش از ۲.۶ میلیون دختر در افغانستان از سال ۲۰۲۱ میلادی به این‌سو از آموزش متوسطه محروم شده‌اند. این نهاد گفته است که افغانستان همچنان تنها کشور جهان است که در آن آموزش متوسطه و تحصیلات عالی برای دختران و زنان به‌گونه رسمی مسدود است.
پس از بسته‌شدن دروازه‌های مکاتب به‌روی دختران بالاتر از صنف ششم در سپتمبر ۲۰۲۱، دروازه‌های دانشگاهها نیز در دسمبر ۲۰۲۲ به‌روی زنان بسته شد. در نتیجه، شمار زیادی از دختران نتوانسته‌اند مسیر عادی آموزش خود را ادامه دهند و برای رسیدن به تحصیلات عالی و ورود به بازار کار با موانع جدی روبه‌رو شده‌اند.
پیامدهای محدودیت‌ها فراتر از آموزش است
محرومیت از آموزش تنها به ازدست‌دادن فرصت یادگیری محدود نمی‌شود؛ بلکه می‌تواند زمینه دسترسی دختران به کار، استقلال اقتصادی و مشارکت در جامعه را نیز محدود سازد.
یونیسف در گزارشی در اپریل ۲۰۲۶ هشدار داده است که ادامه محدودیت‌ها بر آموزش دختران و کار زنان می‌تواند تا سال ۲۰۳۰ میلادی افغانستان را با کمبود حدود ۲۰ هزار آموزگار زن و ۵ هزار و ۴۰۰ کارمند زن در بخش صحت روبه‌رو سازد.
بر اساس همین گزارش، محدودیت مشارکت زنان و دختران در آموزش و کار، سالانه حدود ۸۴ میلیون دالر به اقتصاد افغانستان زیان وارد می‌کند. این وضعیت افزون بر تأثیر بر زندگی فردی زنان، می‌تواند بر کیفیت آموزش، خدمات صحی و ظرفیت نیروی کار در آینده کشور نیز اثر بگذارد.
در کنار محرومیت آموزشی، محدودیت‌های اجتماعی و رفت‌وآمد نیز بر زندگی زنان و دختران تأثیر گذاشته است. یونسکو در گزارشی در اگست ۲۰۲۶ گفته است که زنان افغانستان با محدودیت‌های گسترده در زمینه کار، حضور در عرصه عمومی و سفر روبه‌رو هستند.
آینده دختران افغانستان نیازمند فرصت‌های برابر است
با وجود محدودیت‌ها، تلاش‌ها برای ادامه آموزش دختران از طریق برنامه‌های سوادآموزی، آموزش‌های اجتماعی و یادگیری مهارت‌ها ادامه دارد. یونسکو گفته است که با حمایت از برنامه‌های آموزشی و مهارت‌آموزی، می‌کوشد زمینه یادگیری و تقویت توانایی‌های دختران و زنان افغان را فراهم سازد. با این حال، چنین برنامه‌هایی جایگزین کامل آموزش رسمی در مکتب و دانشگاه شده نمی‌توانند.
روز جهانی دختر فرصتی است تا وضعیت دختران افغانستان و پیامدهای محدودیت‌های موجود بار دیگر مورد توجه قرار گیرد؛ نسلی که حق آموزش و فرصت رشد آن، نه‌تنها بر آینده خود دختران، بلکه بر پیشرفت اقتصادی و اجتماعی سراسر کشور تأثیر خواهد گذاشت.
