سیلابهای مرگبار در شرق افغانستان؛ هزاران خانواده چشمانتظار کمک
سیلابهای شدید و ناگهانی در ولایتهای نورستان، ننگرهار و لغمان، بار دیگر فاجعهای بزرگ انسانی و اقتصادی را در شرق افغانستان رقم زده است. این سیلابها جان دهها تن را گرفته، صدها خانواده را بیسرپناه کرده و خسارتهای سنگینی بر خانهها، راهها و زمینهای زراعتی وارد ساخته است. بر اساس آمار اداره ملی آمادگی مبارزه با حوادث، تاکنون دستکم ۲۳ نفر جان باختهاند و بیش از ۱۰۰ نفر دیگر همچنان ناپدید هستند. با ادامه دشواری دسترسی به مناطق دورافتاده، نگرانیها از افزایش شمار قربانیان بیشتر شده است. بررسیهای اولیه نیز نشان میدهد که این رویداد دهها میلیون دالر خسارت مالی به مردم و اقتصاد این ولایتها وارد کرده است.
بیشترین آسیب به زمینهای زراعتی و داراییهای مردم وارد شده است. هزاران جریب زمین حاصلخیز که منبع درآمد خانوادهها بود، زیر گل و لای مدفون شده و کانالهای آبیاری، پلها و جادههای روستایی تخریب شدهاند. این وضعیت نهتنها روند کمکرسانی را دشوار کرده، بلکه خطر کاهش محصولات زراعتی و کمبود مواد غذایی در ماههای آینده را نیز افزایش داده است. همچنین صدها رأس مواشی از بین رفته و ذخایر گندم و مواد غذایی بسیاری از خانوادهها نابود شده که میتواند مشکلات معیشتی را در این مناطق تشدید کند.
شدیدترین خسارتها در ولایت کوهستانی نورستان، بهویژه شهر پارون، ثبت شده است. سیلاب با سرعت و قدرت زیاد وارد شهر شد و فرصت فرار را از بسیاری از مردم گرفت. بر اساس گزارشهای میدانی، بازارها، رستورانها و شماری از ساختمانهای دولتی، از جمله بخشهایی از ساختمان شاروالی پارون، تخریب یا زیر گل و لای دفن شدهاند. این وضعیت روند ارائه خدمات دولتی و توزیع کمکهای اضطراری را نیز با مشکلات جدی روبهرو کرده است.
بسته شدن جادههای نورستان بر اثر رانش زمین و ریزش سنگ، بسیاری از روستاها را در انزوای کامل قرار داده است. هنوز اطلاعات دقیقی از وضعیت شماری از این مناطق در دست نیست و تیمهای امدادی نیز به دلیل شرایط نامساعد جوی و دشواری مسیرها، با مشکلات زیادی روبهرو هستند. از سوی دیگر، کمبود ماشینآلات سنگین مانند لودر و بلدوزر باعث شده پاکسازی جادهها و عملیات جستوجو به کندی پیش برود و مردم محلی با امکانات ابتدایی در جستوجوی عزیزان خود باشند.
ابعاد این فاجعه فراتر از توان امکانات موجود است و نیاز به کمک فوری نهادهای امدادرسان بینالمللی و کشورهای همسایه دارد. ارسال خیمه، مواد غذایی، دوا، پوشاک، تجهیزات نجات و ماشینآلات سنگین میتواند جان بسیاری از آسیبدیدگان را نجات دهد. کشورهای همسایه نیز با توجه به نزدیکی جغرافیایی، میتوانند از طریق کمکهای زمینی و هوایی و اعزام تیمهای تخصصی، روند امدادرسانی را سرعت ببخشند و از گسترش بحران جلوگیری کنند.
سیلابهای اخیر بار دیگر نشان داد که افغانستان در برابر پیامدهای تغییرات اقلیمی بسیار آسیبپذیر است. نبود زیرساختهای مقاوم، سیستمهای هشدار زودهنگام و دیوارهای حفاظتی در کنار رودخانهها، باعث میشود هر بارندگی شدید به یک فاجعه انسانی تبدیل شود. بازسازی مناطق آسیبدیده، تقویت زیرساختها و سرمایهگذاری برای کاهش خطر حوادث طبیعی، ضرورتی است که بدون همکاری جامعه جهانی بهسختی امکانپذیر خواهد بود.
امروز هزاران خانواده در نورستان، ننگرهار و لغمان خانه، زمین و دارایی خود را از دست دادهاند و چشمانتظار کمک هستند. سرعت عمل در امدادرسانی و حمایت از آسیبدیدگان، میتواند از عمیقتر شدن این بحران انسانی جلوگیری کند.
نویسنده: محمد امان فلاح
