یمن او سعودي؛ د ارادې او اقتصادي ځواک ترمنځ اوږده مقابله
منځنی ختیځ په وروستیو کلونو کې د یمن او سعودي عربستان ترمنځ د اوږدې او نامتقارنې جګړې شاهد و.
په دې نښته کې د انصارالله ځواکونو او د سعودي په مشرۍ ائتلاف ترمنځ پوځي او سیاسي تقابل د سیمې پر امنیتي او سیاسي معادلو اغېز کړی دی.
د جګړې اوږدېدو وښوده چې پوځي برلاسی، پرمختللې وسلې او اقتصادي امکانات تل د جګړې د چټک پای تضمین نه شي کولی.
سعودي عربستان چې پر پراخو مالي سرچینو او پرمختللو وسلو تکیه یې کوله، ونه توانېد چې په لنډ وخت کې په یمن کې خپلې موخې ترلاسه کړي.
د یمن د جګړې دوام د سیمې پر امنیت، اقتصادي فعالیتونو او د دواړو لوریو پر اړیکو اغېز وکړ او په پای کې یې د سیاسي حل لپاره د سیمهییزو او نړیوالو هڅو اړتیا زیاته کړه.
د چین په منځګړیتوب د ایران او سعودي عربستان ترمنځ د اړیکو بیا ټینګښت هم د سیمې په سیاسي وضعیت کې مهم بدلون و.
د دې بهیر له لارې د تهران او ریاض ترمنځ د خبرو او اړیکو د پراختیا زمینه برابره شوه، چې د یمن د شخړې پر راتلونکي وضعیت یې هم اغېز درلود.
بابالمندب او سره سمندر هم د یمن د جګړې له مهمو جغرافیایي اړخونو څخه وو.
د سیمې ناامني د سوداګریزو بېړیو پر تګراتګ، د بار وړلو پر لګښتونو او نړیوالې سوداګرۍ اغېز وکړ.
د بېړیو د امنیت په اړه اندېښنو ځینو شرکتونو ته اړینه کړه چې خپلې لارې بدلې کړي، چې ورسره د انتقال وخت او لګښتونه هم زیات شول.
د جګړې تجربه ښيي چې پوځي ځواک یوازې د جګړو د پای لپاره کافي نه دی او سیاسي، اقتصادي، جغرافیایي او ټولنیز عوامل هم مهم رول لري.
د یمن شخړې په سیمه کې د امنیت، سوداګرۍ او سیاسي اړیکو پر وضعیت پراخ اغېز پرېښود او د اوږدمهالو شخړو د حل لپاره یې د خبرو او سیاسي لارو اهمیت لا څرګند کړ.
په ټولیز ډول، د یمن جګړې د سیمې پر امنیتي معادلو، اقتصادي اړیکو او نړیوالې سوداګرۍ اغېز کړی او وښودله چې اوږدې پوځي شخړې کولی شي د جګړې له اصلي ډګر څخه ډېرې پراخې پایلې ولري.
