بوش از محرومیت زنان افغان میگوید؛ منتقدان: میراث جنگ امریکا در افغانستان چه بود؟
جورج دبلیو بوش، رئیسجمهور پیشین امریکا، از محرومیت زنان و دختران افغان از آموزش و کار ابراز تاسف کرده است؛ اما اظهارات او همزمان پرسشهایی درباره میراث دو دهه حضور نظامی امریکا در افغانستان و مسئولیت واشنگتن در تحولات سیاسی و امنیتی این کشور مطرح میکند.
به گزارش خبرگزاری سریع؛ جورج دبلیو بوش چهارشنبهشب در مراسمی به مناسبت بیستوپنجمین سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر در مرکز ریاستجمهوری خود در دالاس گفت زنانی که پس از سقوط نخستین حکومت طالبان فرصت یافتند وارد مکتب، پوهنتون و بازار کار شوند، اکنون امکان شکوفایی کامل استعدادهای خود را ندارند.
او گفت همه انسانها خواهان آزادیاند و مردم افغانستان نیز تفاوت میان آزادی و استبداد را میدانند. بوش همچنین تاکید کرد دخترانی که برای نخستینبار به مکتب رفتند و زنانی که به داکتر و استاد پوهنتون تبدیل شدند، این تفاوت را درک میکردند.
با این حال، اظهارات بوش درباره وضعیت زنان افغان، بخشی از گذشته دو دههای امریکا در افغانستان را نیز دوباره به میان میکشد؛ گذشتهای که خود بوش یکی از اصلیترین چهرههای آن بود.
پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، دولت بوش طالبان را به پناه دادن به رهبران القاعده متهم کرد و پس از رد درخواست واشنگتن برای تحویل اسامه بن لادن، امریکا و متحدانش در ۷ اکتوبر همان سال حمله نظامی به افغانستان را آغاز کردند.
بوش در سخنان تازه خود نیز گفت که تهدید القاعده از خاک افغانستان تحت کنترل طالبان، دلیل آن بود که واکنش امریکا نمیتوانست تنها به اقدامات پولیسی محدود شود.
حضور نظامی امریکا اما به یک عملیات کوتاهمدت محدود نماند و نزدیک به ۲۰ سال ادامه یافت. در این مدت، واشنگتن از حکومتهای پس از سقوط طالبان و نیروهای امنیتی افغانستان حمایت مالی، نظامی و سیاسی کرد و میلیاردها دالر برای بازسازی و تقویت نهادهای دولتی هزینه شد.
با وجود این، خروج نیروهای امریکایی در سال ۲۰۲۱ با فروپاشی سریع حکومت افغانستان همراه شد و طالبان بار دیگر قدرت را در کابل به دست گرفتند. پس از آن، محدودیتهای گسترده علیه آموزش و کار زنان و دختران وضع شد.
اکنون بوش از محرومیت زنان افغان ابراز تاسف میکند؛ در حالی که تصمیم دولت او برای آغاز جنگ افغانستان، نقطه آغاز یکی از طولانیترین مداخلات نظامی امریکا در تاریخ معاصر این کشور بود.
این موضوع همچنین پرسش گستردهتری را مطرح میکند: اگر هدف حضور امریکا ایجاد یک افغانستان آزادتر و فراهم کردن زمینه برای مشارکت زنان بود، چرا پس از دو دهه حضور نظامی و حمایت سیاسی و مالی واشنگتن، این دستاوردها با بازگشت طالبان تا این اندازه آسیبپذیر باقی ماند؟
پس از سقوط طالبان در سال ۲۰۰۱، آموزش دختران، حضور زنان در پوهنتونها، اشتغال زنان و مشارکت آنان در نهادهای دولتی و اجتماعی گسترش یافت. این روند با حمایت مالی و سیاسی امریکا و کشورهای متحد آن همراه بود.
اما این دستاوردها نتوانستند در برابر بحران سیاسی و امنیتی سالهای پایانی جمهوری اسلامی افغانستان دوام بیاورند. توافق امریکا و طالبان در دوحه در سال ۲۰۲۰، خروج نیروهای خارجی و فروپاشی حکومت افغانستان در آگوست ۲۰۲۱، زمینه بازگشت طالبان به قدرت را فراهم کرد.
پس از آن، محدودیتهای گستردهای بر آموزش و اشتغال زنان وضع شد و بخش بزرگی از دستاوردهای دو دهه گذشته در زمینه حقوق و مشارکت اجتماعی زنان از میان رفت یا بهشدت محدود شد.
