مریخ‌نورد ناسا رکورد پیمایش در اجرام آسمانی را شکست
سازمان فضایی امریکا (ناسا) اعلام کرده است که مریخ‌نورد «استقامت» با پیمودن ۴۵.۲ کیلومتر در سطح مریخ، رکورد تازه‌ای در پیمایش اجرام آسمانی خارج از زمین ثبت کرده است. به گفتۀ مسئولان این مأموریت، تجهیزات کاوشگر همچنان در وضعیت مطلوب قرار دارد و ممکن است فعالیت آن تا دهۀ ۲۰۳۰ و پس از آن ادامه یابد.
به گزارش خبرگزاری سریع؛ ناسا روز سه‌شنبه، ۲۱ میزان، اعلام کرد که مریخ‌نورد «استقامت» از زمان فرود بر سطح مریخ در سال ۲۰۲۱ تاکنون ۴۵.۲ کیلومتر پیموده و رکورد پیشین پیمایش در اجرام آسمانی خارج از زمین را شکسته است.
این مریخ‌نورد شش‌چرخ که از سال ۲۰۲۱ در مریخ فعالیت می‌کند، برای بررسی شرایط گذشته این سیاره و جست‌وجوی نشانه‌های احتمالی حیات میکروبی طراحی شده است. استقامت در حال بررسی برخی از کهن‌ترین مناطق زمین‌شناختی مریخ است تا اطلاعات بیشتری درباره تاریخ این سیاره به‌دست آید.
استیون لی، مدیر پروژه مریخ‌نوردها در آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا در کالیفرنیا، گفته است که تجهیزات مهندسی و ابزارهای استقامت در وضعیت بسیار خوبی قرار دارند و سامانه‌های پشتیبان آن همچنان فعال‌اند.
به گفتۀ او، ارزیابی‌های تازه نشان می‌دهد که این کاوشگر ظرفیت ادامه فعالیت تا دهۀ ۲۰۳۰ و احتمالاً پس از آن را دارد.
پیش از این، مریخ‌نورد «فرصت» که از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۸ در مریخ فعالیت کرد، با پیمودن حدود ۴۵ کیلومتر رکورددار بود. مسافت پیموده‌شده از سوی این دو مریخ‌نورد از مسافت ثبت‌شده توسط ماه‌نوردها نیز بیشتر گزارش شده است.
مریخ‌نورد استقامت در حال بررسی دهانه «جزرو» در نیم‌کرۀ شمالی مریخ است؛ منطقه‌ای که دانشمندان باور دارند میلیاردها سال پیش در آن دریاچه‌ای وجود داشته و آب از مسیر رودخانه‌ها به آن سرازیر می‌شده است.
این کاوشگر هنگام حرکت به‌سوی منطقۀ «ایدوبی» و عبور از ناحیۀ «لاک دو شارم» در بیرون لبۀ غربی دهانه جزرو، رکورد تازه را ثبت کرد. مریخ‌نورد «کنجکاوی» نیز در دهانه گیل، نزدیک استوای مریخ، به کاوش‌های علمی خود ادامه می‌دهد.
لی گفته است که استقامت نشانه‌ای از کاهش توان حرکتی ندارد. به گفتۀ او، سازوکارهای حرکتی این کاوشگر برای پیمودن دست‌کم ۱۰۰ کیلومتر آزمایش می‌شوند و برخی تجهیزات آن نیز آزمون‌هایی معادل پیمایش ۱۵۰ تا ۳۰۰ کیلومتر را پشت سر خواهند گذاشت.
ناسا یکی از عوامل مهم موفقیت این مریخ‌نورد را سامانه ناوبری خودکار آن می‌داند. به گفتۀ مسئولان پروژه، حدود ۹۰ درصد حرکت‌های استقامت بدون مداخلۀ مستقیم انسان انجام می‌شود.
این کاوشگر با گرفتن تصاویر سه‌بعدی از سطح پیش‌رو، ساختن نقشه و شناسایی موانع، مسیر مناسب را انتخاب می‌کند. یک پردازندۀ کمکی نیز امکان پردازش سریع تصاویر و اجرای پیوستۀ نرم‌افزارهای مربوط را فراهم می‌سازد؛ قابلیتی که نیاز به توقف‌های مکرر برای محاسبۀ مسیر را کاهش می‌دهد.
یکی از مهم‌ترین بخش‌های مأموریت استقامت، بررسی سنگ‌هایی است که ممکن است شواهدی از فعالیت زیستی در گذشته مریخ در خود داشته باشند.
به گفتۀ لی، یکی از یافته‌های مهم این مأموریت، شناسایی نشانه‌ای احتمالی در سنگی سرخ‌رنگ بوده است که احتمال می‌رود حدود ۳.۲ تا ۳.۸ میلیارد سال پیش در مسیر رودخانه‌ای منتهی به دریاچۀ جزرو شکل گرفته باشد. این یافته می‌تواند سرنخی برای بررسی احتمال وجود حیات میکروبی در گذشته مریخ باشد؛ اما به‌تنهایی وجود حیات را ثابت نمی‌کند.
دانشمندان همچنین امیدوارند با بررسی منطقۀ لاک دو شارم، اطلاعات بیشتری درباره فرایندهای اولیه زمین‌شناختی مریخ، از جمله برخوردهای بزرگ شهاب‌سنگی، به‌دست آورند. شواهد به‌دست‌آمده از مدار مریخ نیز نشان می‌دهد که بخش‌هایی از لبۀ دهانه جزرو ممکن است در گذشته میزبان سامانه‌های آب‌گرمایی بوده باشند؛ محیط‌هایی که به دلیل وجود آب و گرما، از دید دانشمندان برای بررسی شرایط احتمالی حیات اهمیت دارند.
مأموریت ابتدایی استقامت پیمایش حدود ۲۰ کیلومتر را پیش‌بینی کرده بود؛ اما ناسا اکنون کاوش لبۀ دهانه را تا حدود پایان سال ۲۰۲۸ تمدید کرده است. به گفتۀ مسئولان پروژه، سامانه تأمین انرژی این مریخ‌نورد که بر پایه پلوتونیوم کار می‌کند، نیز برای سال‌های زیادی توان تولید انرژی قابل استفاده را دارد.
