کریم خرم: سخنان روبیو در یونان نشانه رفتار قدرت‌های رو به زوال است
رئیس دفتر رئیس‌جمهور پیشین افغانستان، در واکنش به سخنرانی مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا، در یونان گفته است که تأکید بر هویت تمدنی غرب و بسیج کشورهای غربی در برابر رقیبان، می‌تواند به تشدید قطب‌بندی‌های جهانی بینجامد. او این رویکرد را نشانه‌ای از نگرانی قدرت‌های بزرگ در برابر کاهش نفوذشان دانسته است.
به گزارش خبرگزاری سریع؛ عبدالکریم خرم، رئیس دفتر رئیس‌جمهور پیشین افغانستان، در یادداشتی با انتقاد از سخنان اخیر مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا، در یونان، این اظهارات را رادیکال و تمدن‌محور خوانده و گفته است که پیام آن فراتر از تنش‌های کنونی واشینگتن با تهران است.
خرم نوشته است که سخنرانی روبیو در نزدیکی تپه تاریخی اکروپولیس و معبد پارتنون در آتن، او را به یاد دیدگاه‌های ساموئل هانتینگتون درباره برخورد تمدن‌ها انداخته است؛ دیدگاه‌هایی که روابط جهانی را از زاویه رقابت و تقابل میان تمدن‌ها بررسی می‌کنند.
به باور خرم، روبیو در این سخنرانی، تمدن غرب را یکی از پایه‌های اصلی نظم جهانی و امریکا را ستون این تمدن معرفی کرده است. او گفته است که این موضع‌گیری در مقایسه با سخنان پیشین وزیر خارجه امریکا در کنفرانس امنیتی مونیخ، صریح‌تر و تندتر بوده است.
خرم افزوده است که هرچند اشاره روبیو به حمله امپراتوری هخامنشی به یونان، در فضای تنش میان امریکا و ایران توجه‌ها را به خود جلب کرده، اما پیام اصلی سخنرانی به موضوع گسترده‌تری ارتباط دارد؛ تلاش برای گردهم‌آوردن کشورهای غربی بر محور هویت تمدنی مشترک و آماده‌ساختن آنان برای رقابت شدیدتر با دیگر قدرت‌های جهان.
رئیس دفتر پیشین حامد کرزی، این رویکرد را به رفتار قدرت‌هایی تشبیه کرده است که با کاهش نفوذ خود روبه‌رو می‌شوند و برای حفظ جایگاه‌شان به هویت‌گرایی و بسیج ایدئولوژیک روی می‌آورند.
او با اشاره به تجربه فروپاشی اتحاد شوروی نوشته است که در سال‌های پایانی این نظام، برخی از پیروان مارکسیسم ـ لنینیسم به ناسیونالیسم روی آوردند. خرم همچنان مدعی شده است که در افغانستان نیز شماری از جریان‌های مارکسیستی پس از شکست سیاسی، به قوم‌گرایی پناه بردند و این روند در تشدید اختلاف‌ها و جنگ داخلی نقش داشت.
خرم در بخش دیگری از یادداشت خود گفته است که واشینگتن در رقابت با چین، روسیه و ایران، می‌کوشد با برجسته‌ساختن هویت تمدنی غرب، حمایت کشورهای بیشتری را جلب کند. به باور او، این رویکرد بر این فرض استوار است که فاصله‌گرفتن غرب از ریشه‌های فرهنگی و تاریخی خود، سبب کاهش قدرت آن شده است.
او این طرز تفکر را با برخی دیدگاه‌های جریان‌های مذهبی که بازگشت به گذشته را راه حل بحران‌های جهان اسلام می‌دانند، مقایسه کرده و نسبت به پیامدهای سیاسی چنین برداشت‌هایی هشدار داده است.
سخنان روبیو در یونان چه بود؟
مارکو روبیو در سخنرانی خود در یونان، از پیوندهای تاریخی میان یونان باستان و تمدن غرب سخن گفته و تأکید کرده است که تاریخ و هویت امریکا نیز از میراث یونان باستان تأثیر پذیرفته است.
او غرب را در یک نقطه عطف تمدنی توصیف کرده و از کشورهای اروپایی خواسته است که برای احیای آنچه ارزش‌ها و توانایی‌های تمدن غرب می‌خواند، تلاش بیشتری انجام دهند.
روبیو همچنین با یادآوری لشکرکشی خشایارشا، پادشاه هخامنشی، به یونان، آن را بخشی از تاریخ رویارویی‌های تمدنی دانسته و گفته است که غرب امروز نیز با چالش‌های جدی روبه‌رو است. او در بخش دیگری از سخنانش، فردگرایی، جاه‌طلبی و تمایل به کشف و پذیرش خطر را از ویژگی‌های تاریخی تمدن غرب خوانده و گفته است که این ویژگی‌ها در دوران جدید تضعیف شده‌اند.
