بازتاب شهادت رهبر شهید در افغانستان؛ پیوندی فراتر از مرزهای سیاسی

به گزارش خبرگزاری سریع؛ شهادت رهبر شهید انقلاب اسلامی ایران، بازتاب گسترده‌ای در افغانستان داشت و در روزهای پس از این رویداد، مراسم‌های خودجوش در شماری از شهرهای این کشور برگزار شد و شخصیت‌های علمی، فرهنگی، دینی و اجتماعی واکنش‌های خود را ابراز کردند.

دکتر مهرداد صحرائی، دکترای جغرافیای سیاسی و مسئول میز افغانستان در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، گفته است که این واکنش‌ها تنها برخاسته از مناسبات سیاسی نبوده، بلکه ریشه در پیوندهای تاریخی، تمدنی، زبانی و دینی میان مردم افغانستان و ایران دارد.

به گفته وی، اشتراکات فرهنگی، زبان فارسی، میراث ادبی و عرفانی و باورهای مشترک دینی باعث شده است بسیاری از رویدادهای مهم ایران در افغانستان بازتاب ویژه پیدا کند.

از هرات تا کابل؛ حضور مردم در مراسم‌های یادبود

صحرائی با اشاره به واکنش مردم افغانستان پس از شهادت رهبر شهید می‌گوید این واکنش‌ها را می‌توان در سه سطح جغرافیایی، سیاسی و مردمی بررسی کرد.

وی افزود که در ولایت هرات، به دلیل پیوندهای تاریخی و فرهنگی با خراسان بزرگ، مراسم‌های مختلفی برای بزرگداشت برگزار شد و شماری از مردم بدون فراخوان رسمی در مساجد و مکان‌های مذهبی حضور یافتند.

به گفته او، در ولایت‌های مرکزی افغانستان مانند بامیان و غزنی نیز مراسم‌های یادبود برگزار شد و جوانان در شبکه‌های اجتماعی با انتشار پیام‌ها و مطالب مختلف، همدردی خود را ابراز کردند.

این پژوهشگر همچنین گفت که در برخی مناطق دیگر افغانستان نیز علما و شماری از مردم با صدور پیام و برگزاری مراسم‌های مذهبی، واکنش خود را نشان دادند.

سه عامل جایگاه رهبر شهید در میان مردم افغانستان

دکتر صحرائی معتقد است جایگاه رهبر شهید در میان بخش‌هایی از جامعه افغانستان، نتیجه چند دهه تعامل و مواضع ایشان درباره افغانستان بوده است.

وی نخستین عامل را توجه به وضعیت مهاجران افغانستان در ایران و تأکید بر حمایت از مردم افغانستان عنوان کرد و گفت که این رویکرد در میان بسیاری از خانواده‌های افغان بازتاب داشته است.

به گفته او، مواضع رهبر شهید در برابر قدرت‌های خارجی، حمایت از مردم فلسطین و تأکید بر مقاومت نیز از دیگر عواملی بود که در میان بخشی از جامعه افغانستان مورد توجه قرار گرفت.

وی عامل سوم را ساده‌زیستی و دوری از تشریفات دانست و گفت این ویژگی در فرهنگ عمومی افغانستان جایگاه خاصی دارد.

نگاه فرهنگی به افغانستان

صحرائی با اشاره به نگاه تمدنی رهبر شهید به افغانستان گفت که ایشان همواره افغانستان را بخشی از یک حوزه مشترک فرهنگی و تاریخی می‌دانست.

به گفته وی، تأکید بر زبان فارسی، میراث ادبی مشترک و شخصیت‌هایی مانند مولانا، جامی، سنایی و فردوسی، بخشی از این نگاه فرهنگی بوده است.

وی افزود که توسعه همکاری‌های علمی، دانشگاهی و فرهنگی میان دو کشور نیز از جمله زمینه‌هایی بوده که در سال‌های گذشته مورد توجه قرار گرفته است.

واکنش نخبگان افغانستان

این استاد دانشگاه گفت واکنش نخبگان افغانستان یکسان نبود، اما بسیاری از دانشگاهیان، نویسندگان، شاعران و فعالان فرهنگی با احترام از شخصیت علمی و فرهنگی رهبر شهید یاد کردند.

به گفته او، شماری از شاعران و هنرمندان نیز با سرودن شعر و تولید آثار فرهنگی، این رویداد را بازتاب دادند.

تحلیل؛ پیوندهای فرهنگی فراتر از مرزها

روابط ایران و افغانستان در طول تاریخ تنها به همسایگی جغرافیایی محدود نبوده و اشتراکات زبانی، فرهنگی و تاریخی همواره یکی از پایه‌های ارتباط میان دو ملت بوده است.

بازتاب شهادت رهبر شهید در افغانستان نشان داد که در کنار مناسبات سیاسی، ظرفیت‌های فرهنگی و اجتماعی همچنان نقش مهمی در شکل‌دهی افکار عمومی و روابط میان دو جامعه دارد. بسیاری از کارشناسان، حفظ و گسترش ارتباطات فرهنگی، علمی و مردمی را یکی از مهم‌ترین زمینه‌های آینده روابط ایران و افغانستان می‌دانند.