غزه؛ کودکی در میان ویرانه‌ها و زنان زیر بار جنگ
۲۵ میزان، فرصتی برای یادآوری رنج زنان و کودکان فلسطینی است؛ گروه‌هایی که از آغاز جنگ غزه، با تلفات گسترده، آوارگی، گرسنگی و محرومیت از خدمات اساسی روبه‌رو شده‌اند.
۲۵ میزان با سالگرد انفجار شفاخانه الاهلی عربی در شهر غزه در ۱۷ اکتوبر ۲۰۲۳ هم‌زمان است؛ رویدادی که در روزهای نخست جنگ، توجه جهانی را به وضعیت غیرنظامیان فلسطینی جلب کرد.
زنان؛ میان سوگ، آوارگی و مسئولیت خانواده
بر اساس گزارش نهاد زنان سازمان ملل در ۸ اکتوبر ۲۰۲۶، بیش از ۳۸ هزار زن و دختر فلسطینی در غزه شهید شده‌اند و حدود ۱۱ هزار و ۷۰۰ نفر دیگر با جراحاتی روبه‌رو شده‌اند که به معلولیت دایمی انجامیده است.
بسیاری از زنان فلسطینی همسران، فرزندان یا دیگر اعضای خانواده خود را از دست داده‌اند. شماری از آنان اکنون به‌تنهایی مسئولیت نگهداری از کودکان و تأمین نیازهای خانواده را بر عهده دارند.
آوارگی مکرر، کمبود غذا و آب آشامیدنی و نبود سرپناه مناسب، زندگی روزمره زنان را دشوارتر کرده است. زنان باردار و مادران شیرده نیز به دلیل محدودیت دسترسی به خدمات درمانی و امکانات بهداشتی با خطرهای بیشتری روبه‌رو هستند.
کودکان؛ قربانیانی که آینده‌شان تهدید می‌شود
بر اساس آمار وزارت صحت غزه که سازمان ملل در گزارش ۱۲ اکتوبر ۲۰۲۶ نقل کرده است، از آغاز جنگ بیش از ۲۰ هزار کودک فلسطینی شهید شده‌اند.
کودکانی که از حملات جان سالم به در برده‌اند نیز با مشکلات جدی روبه‌رو هستند. بسیاری از آنان خانه، اعضای خانواده یا امکان آموزش منظم را از دست داده‌اند. کمبود مواد غذایی، خدمات درمانی و حمایت‌های روانی نیز سلامت و رشد آنان را تهدید می‌کند.
زندگی در خیمه‌ها و ساختمان‌های آسیب‌دیده، دوری از محیط آموزشی و نگرانی مداوم از حملات، فشار روانی زیادی بر کودکان وارد کرده است. این آسیب‌ها ممکن است حتی پس از پایان جنگ نیز ادامه یابد و بر آینده نسل جوان فلسطین تأثیر بگذارد.
تخریب خدمات درمانی و گسترش بحران انسانی
تخریب خانه‌ها و مراکز درمانی و اختلال در فعالیت شفاخانه‌ها، دسترسی مردم غزه به خدمات اساسی را دشوار ساخته است. کمبود دارو و تجهیزات پزشکی، درمان مجروحان و بیماران را با مشکل روبه‌رو کرده و مراقبت از زنان باردار و نوزادان را دشوارتر ساخته است.
در کنار این مشکلات، کمبود غذا، آب سالم و امکانات بهداشتی، خطر سوءتغذیه و بیماری را افزایش داده است. خانواده‌های آواره برای تأمین ابتدایی‌ترین نیازهای خود با دشواری روبه‌رو هستند و کودکان، زنان باردار و افراد دارای معلولیت بیش از دیگران به کمک‌های فوری نیاز دارند.
سازمان‌های بشردوستانه بارها بر ضرورت دسترسی امن و بدون مانع به کمک‌های انسانی تأکید کرده‌اند.
نسل‌کشی در غزه؛ پرونده‌ای با پیامدهای حقوقی گسترده
ابعاد تلفات و تخریب در غزه، موضوع مسئولیت حقوقی طرف‌های درگیر را به یکی از محورهای مهم بررسی‌های بین‌المللی تبدیل کرده است.
کمیسیون مستقل تحقیق سازمان ملل در گزارشی که در ۱۶ سپتمبر ۲۰۲۵ منتشر شد، اعلام کرد که نسل‌کشی علیه فلسطینیان در غزه رخ داده است. این نتیجه‌گیری، موضع رسمی این کمیسیون بر اساس بررسی‌های آن است.
همچنین، دیوان بین‌المللی دادگستری در جنوری ۲۰۲۴ در پرونده شکایت افریقای جنوبی علیه رژیم اسرائیل، تدابیر موقت صادر کرد و از اسرائیل خواست اقداماتی را برای جلوگیری از اعمال مشمول کنوانسیون نسل‌کشی انجام دهد. با این حال، این تدابیر به معنای صدور حکم نهایی درباره وقوع نسل‌کشی نیست و رسیدگی ماهوی به پرونده همچنان ادامه دارد.
حفاظت از غیرنظامیان؛ مسئولیتی فراتر از مرزها
وضعیت غزه بار دیگر ضرورت حفاظت از غیرنظامیان در جنگ را برجسته کرده است. قوانین بین‌المللی بشردوستانه بر حفاظت از مردم غیرنظامی، رعایت اصول تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی و فراهم‌کردن امکان دسترسی به کمک‌های بشردوستانه تأکید می‌کند.
توقف خشونت‌ها، دسترسی مردم به غذا و خدمات درمانی، حمایت از کودکان آسیب‌دیده و فراهم‌کردن شرایط بازگشت خانواده‌های آواره به زندگی عادی، از نیازهای اساسی مردم غزه است. بررسی مستقل موارد نقض قوانین بین‌المللی و پاسخ‌گویی در برابر تخلفات اثبات‌شده نیز اهمیت دارد.
یادبود قربانیان؛ یادآوری یک مسئولیت انسانی
۲۵ میزان فرصتی برای یادآوری رنج زنان و کودکان فلسطینی و توجه دوباره به پیامدهای انسانی جنگ غزه است. آمار تلفات، آوارگی خانواده‌ها و محرومیت کودکان از آموزش و خدمات اساسی، ابعاد گسترده این بحران را نشان می‌دهد.
یادبود قربانیان زمانی معنا پیدا می‌کند که با تلاش برای حفاظت از غیرنظامیان، رساندن کمک‌های بشردوستانه و حمایت از بازماندگان همراه باشد. زنان و کودکان فلسطینی، مانند دیگر غیرنظامیان در مناطق جنگی، حق دارند در امنیت زندگی کنند و به غذا، درمان، آموزش و سرپناه دسترسی داشته باشند.
پایان‌دادن به رنج مردم غزه و فراهم‌کردن شرایط زندگی امن و باکرامت برای آنان، مسئولیتی انسانی و بین‌المللی است.
